Hãng phim ERA International (HK) Ltd. giới thiệu
trong sự họp tác với Shanghai Film Studios
Nhà sản xuất: Chiu Fusheng
Nhà điều hành sản xuất: Kow Fuhong và Christopher Tseng
Phó giám đốc sản xuất: Barbara Robinson
Chuyển thể từ tiểu thuyết của Yu Hua
Phim: CUỘC SỐNG (CHINA 1994)
Kịch bản: Yu Hua và Lu Wei
Màn ảnh: Lu Wei
Giám đốc nhiếp ảnh: Lu Yue
Chỉ đạo nghệ thuật: Cao Jiuping
Âm thanh: Tao Jiping
Nhạc: Zhao Jiping
Biên tập viên: Du Yuan
Diễn viên chính: Ge You trong vai Gong Li
Đạo diễn bởi Zhang Yimou
Những năm 40
Ngài thua nữa rồi. You've lost again.
Xui nguyên đêm. Not one lucky toss all night.
Ghi vào sổ nợ tiếp. Chalk it up.
Nợ bao nhiêu rồi? How much?
Xuân Sinh! Chunsheng.
Dạo này tui nợ ngập đầu. I've run up a pile of debts lately.
Nhưng chữ thư pháp tui ngày càng đẹp. But my calligraphy's improving.
Long Nhị, ông không để ý nghe họ hát gì cả. Long'er, you neglect your troupe.
Tui đang để mắt đến tiền thôi mấy người đó hát dở quá. But not my money. They sound like a pack of mules.
Họ mệt lắm rồi, diễn suốt cả đêm. They're too tired. Been at it all night.
Sao ông không đến đó đi? Cho họ biết tài nghệ ông như thế nào. Why don't you have a go? Show them what it takes.
Ông Giả, công việc làm ăn khấm khá quá. Business is good, Mr. Xie.
Ngài cứ đến thường xuyên, chúng tôi luôn đón tiếp ngài Come often. You're always welcome.
Ông già Thiên Đường
Đừng làm chuyện đó trể quá
Tôi và người yêu của tôi
cần nhiều thời gian
để vui đùa trên chiếc giường lớn tuyệt vời của chúng tôi
Long Nhị, ngài sắp thành công rồi đó. Long'er, you're nearly there.
Chỉ thêm 1 đêm nữa thôi... One more night like this...
Ngài sẽ lấy được nhà của hắn. you'll have him right where you want him.
Có chắc là không có sai sót gì không? Sure there's no mistake?
Ngài cứ nhìn vào sổ nợ sẽ rõ. Look at the records.
Chủ nhân Phú Quý sắp về rồi, hãy cõng chủ nhân về. Master Fugui is going home. You take him.
Xin bảo trọng. Take care.
Xin bảo trọng. Take care, Master.
Cậu chủ mới về. Welcome home, sir.
Cha! Dad!
Đồ súc sinh, lại đánh bài nữa! Degenerate! Another night gambling!
Đúng là súc sinh! A dog's gotta eat shit! Little bastard!
Nếu mày không bỏ cờ bạc... If you don't stop...
Thì cả nhà này sẽ chẳng còn gì hết. we'll lose the little we have.
Mày chẳng biết làm gì khác hết à? Aren't you capable of anything else?
chỉ biết đánh bạc hoài sao? Is gambling all you know?
Mày chỉ biết nhiêu đó thôi à! Of all you could have learned, bastard!
Cha nào con nấy mà. Little bastards from big bastards grow.
Ông đã dạy tôi cờ bạc mà. I learned all I know from you.
Ông không nghĩ ngay lúc đầu, chúng ta đã mất hết rồi à? How do you think we lost most of what we had in the first place?
Người ta gọi ông là kẻ xấu xa, không phải tôi. You're the one they call big bastard, Xu, not me!
Mày có im không? Will you cut it out?
- Nó nói gì vậy? / What'd he just say? - Không có gì đâu, ông ăn đi. / Nothing. Eat.
Mẹ khi nào xong thì dìu ổng vào phòng. Mother, when you finish, send him to his room.
Ông nội lại la ba nữa rồi. Grandpa's cursing you again.
Ông ấy chỉ nói nhảm thôi. He's just singing to himself.
Nàng dậy rồi à. You're up.
có chuyện gì vậy? What's wrong?
Đừng khóc. Don't cry.
Không có tốt cho đứa bé trong bụng đâu. It's not good for the baby.
Chàng bảo là nếu thiếp mang thai thì chàng sẽ bỏ cờ bạc. You said you wouldn't gamble if I got pregnant.
Ta chỉ đến đó xem thôi chứ có đánh bạc đâu. Who was gambling? I went to watch.
Nàng khóc gì chứ? What are you crying for?
Chàng có nghĩ đến đứa con này không? If nothing else, can't you think of the baby?
Để ta lau nước mắt cho nàng. Let me wipe your tears.
Thiếp không phải cha của chàng, đừng có lừa thiếp. I'm not your father. I can't be fooled.
Được rồi, vậy nàng cứ tự lau đi, đừng có khóc nữa. All right, do it yourself. But please don't cry.
Phú Quý... Fugui...
Thiếp đã bảo chàng bao nhiêu lần rồi. I've said all there is to say.
Chàng không thể nghe thiếp lần này thôi sao? Bỏ cờ bạc đi. Can't you listen just this once? Quit gambling.
Nó giống như nghiện thuốc phiện vậy. It's like kicking an opium habit, you know.
Nó có thể giết chàng mau chóng. Too fast, and boring, you snap! Could kill you.
Cũng phải từ từ mới bỏ được chứ. Can't rush these things.
Phượng Hà càng ngày càng lớn, đứa kia cũng sắp chào đời rồi. Fengxia's growing up. Another's on the way.
Thiếp xin chàng đó. Please.
Thiếp đâu có đòi hỏi gì nhiều. I'm not asking much.
thiếp chỉ muốn sống thật thanh thản thôi. Only to live a quiet life together.
Phú Quý, cờ bạc hay gia đình, chàng chọn đi? Fugui, you choose. Gambling or family?
Nói thiếp biết đi chứ. Tell me.
Ngài Phú Quý thắng rồi. You win, Master Fugui.
Ta gặp may rồi My luck's changed.
Ghi vô sổ đi, chơi tiếp. Write that down. Another round.
Phú Quý, vợ ngài ở đây. Master Fugui, your wife's here.
Nàng làm gì ở đây vậy hả? What are you doing here?
Sao hả? Well?
Ngài Long Nhị bảo nếu ngài bận thì hẹn ngài dịp sau vậy. Mr. Long'er says if you're busy he'll take a rain check.
Không, đợi ta một lát, ta sẽ đến ngay. No, have him wait. I'll be right there.
Anh hứa đây là lần cuối mà. This is the last time, okay? I promise.
Về nhà đi nàng. Go home, go.
Mọi chuyện giải quyết xong xuôi rồi. It's settled.
Gia... Mr. Xie...
Kêu xe kéo chở vợ ta về nhà đi.... get a rickshaw to take my wife home. I'm...
Dạ Of course.
Phú Quý à, ngài thua rồi. Master Fugui, you lost.
Lắc tiếp đi! Let's roll!
Ngài Phú Quý. Master Fugui.
Lại mang ghế cho Từ phu nhân ngồi đi. Come, give Mrs. Xu a seat.
Phú Quý, chỉ lần cuối này thôi. Fugui, for the last time.
Về nhà đi chàng. Come home.
Sao ngài không về đi? Why don't you go home? Hẹn lần sau vậy. There'll be other times.
Vợ của ngài đang đứng đợi kìa. Your wife is right here.
- Sao hả? Ta không có quyền đánh bạc hả? - What's with you? Can't take "no" for an answer?
Nàng muốn ta mất thể diện à? Đi về đi! You want to make me lose face? Go away!
Đi ra ngoài! Get out!
Thiếp.... I've just...
Chơi tiếp đi! Let's play!
Mặc kệ cô ấy. Don't worry about her.
Biến cho khuất mắt ta! Get out of my sight!
Đi! Go!
Lắc tiếp đi! Let's roll!
Sao vậy? Well?
Ngài Phú Quý à, trò chơi chấm dứt rồi. Master Fugui, you're out of the game.
Ngài đã thua hết rồi. You've lost everything.
Ông nói gì? What do you mean?
Ngài đã cá hết gia tài rồi, bây giờ ông Long Nhị sẽ lấy hết. You bet your property. It's equal to what you owe Long'er.
Ngôi nhà không còn thuộc về ngài nữa. You don't have a roof tile to your name.
Cái gì? What is it?
Ngài phải thanh toán nợ nần thôi. Master Fugui must settle his account.
Mọi thứ đã đâu vào đó rồi, ta đi đây. It's all in order, I'll be going.
Phú Quý, đừng có trách ta mà... Master Fugui, don't think badly of me...
vì để ngươi lâm vào cảnh không nhà for leaving you homeless.
Nhưng ta dám chắc là rất thích ngôi nhà của ngươi. But I sure like that mansion of yours.
Vài ngày nữa gặp ngươi ở đó. See you there in a few days.
Ngươi không được thắng rồi bỏ đi. You can't just win and walk away.
Ta chưa chơi xong mà! The game's not over yet!
Phú Quý, ta rất tiếc... Master Fugui, I'm sorry...
Nhưng ngươi chẳng còn gì hết. Ngươi lấy gì mà cược nữa? but you've nothing left. What would you wager?
Nếu ngươi thấy khó khăn thì nói với Xie. If you're unhappy, talk to Mr. Xie.
Chuyện này không thể như vậy được! This can't be happening!
Ngươi làm gì vậy hả? What are you doing?
Mọi thứ chưa xong đâu! It's not over yet!
Ngồi xuống đi. Sit down.
- Ngồi xuống! Ngươi đã mưu tính từ trước rồi phải không? - Sit down! You planned all this, didn't you?
- Ngồi xuống. Chỉ 1 ván nữa thôi! - Sit. Just one more round!
Ta rất tiếc nhưng ngươi thua sạch hết rồi. I am very sorry, but you've got nothing left.
Ngươi lấy gì để cược hả? Ta không cho ngươi nợ nữa đâu. What could you stake the bit on? We don't accept empty bets.
Ta cược mạng sống của ta. I'll stake my life.
Đừng nói chuyện như vậy. Don't talk like that.
Với lại mạng sống của ngươi cũng chẳng có giá trị gì hết. Anyway, your life's worth little now.
Ta chẳng có thu lợi gì được. Not that we'd accept it as ante.
Vài ngày nữa sẽ có người tới làm thủ tục chuyển nhà cho ta... We'll formalize the transfer in a few days...
và báo cho ông già ngài biết. and explain to your old man.
Cứ thu xếp đi. Just settle everything, okay?
Ta sẽ giải quyết đâu vào đó. We'll settle everything then.
Được không? Okay?
Vợ của ngài chờ hồi này giờ lâu rồi đó. Your wife's been waiting for ages.
Phú Quý... Fugui...
Thiếp chỉ muốn nói với chàng.. I just wanted to tell you...
Thiếp đã ngộ ra rằng.. I've realized...
chàng không bao giờ sửa đổi. Thiếp không muốn sống như thế này. you'll never change. I can't live like this.
Thiếp sẽ mang Phượng Hà theo. I'm taking Fengxia with me.
Nếu đứa trẻ trong bụng là con trai... If the baby is a boy...
Thiếp sẽ không để nó giống như chàng. I won't let him be like you.
Phú Quý, để tôi cõng ngài. Master Fugui, I'll take you.
- Ngài làm gì vậy? Ngài Phú Quý. - What are you doing? Master Fugui.
Ta đã mất hết rồi. I have nothing left.
63, 73, 83...
Ông Từ, có gì sai sót không? Mr. Xu, any mistakes?
Không, ngài Phú Quý đã ký xác nhận hết rồi. No, Fugui's signature is on each one.
Long Nhị, cả ngôi nhà của dòng họ Từ... Long'er, is our Xu family home...
có đủ thanh toán hết nợ nần cho Phú Quý không? enough to settle Fugui's debt?
Đủ. Good.
Nợ chồng nợ. Nợ thì phải trả thôi. A gambling debt's a debt, and debts must be paid.
Mọi người hôm nay đến đầy đủ rồi. Everyone's here today.
Xin các ngài cứ giải quyết xong xuôi hết. So let's do what must be done.
Cả gia tài nhà họ Từ... The Xu family home...
bây giờ đã nằm trong tay Long Nhị. goes to Long'er.
Món nợ đã thanh toán xong. And the debt is hereby settled.
Cả 2 bên cùng ký vào đây. Both sides must sign.
Ta tưởng sẽ được yên nghỉ những ngày cuối cùng nơi này. I thought I'd live my final days here.
Phú Quý. Fugui.
Quân vô lại, ta sẽ giết nó! Turtle spawn! I'll kill him!
Ta sẽ băm nó ra làm trăm mảnh! I'll cut him into pieces! I'll clobber him!
Ta sẽ không bao giờ tha tội cho ngươi đâu! I'll never forgive you!
Không bao giờ! I'll never forgive you!
Ta cầu cho nó chết mẹ đi! I want him dead!
Ngài! Sir!
Đồ quý giá không đó, đừng có làm trầy nha. Từ từ thôi. It's valuable. Don't scratch it. Take it slowly.
Cẩn thận nha. Đừng di chuyển nhanh quá! Careful, slowly. Don't move too fast!
Đừng có làm bể hết đồ đạc nha! Don't break anything!
Sức khoẻ của mẹ ngươi không được tốt. Đi đi. Your mother's not well. Go now, for her sake.
Ta sẽ chăm sóc bà ấy vài ngày được không? I'll look after her for a few days?
Đến khi ngươi ổn định cuộc sống. Until you're set up elsewhere.
có muốn ta giúp đỡ không? Want me to help you?
Kim chỉ đây, ai mua không! Needles and threads for sale!
Bà ngoại! Granny!
Gia Trân về nhà rồi. Jiazhen's come home.
Gia Trân. Jiazhen.
Lại nhìn mặt con trai của con đi. Come look at your son.
Thằng nhỏ nhìn giống con quá. He looks like you.
Không phải, giống Gia Trân hơn. No, like Jiazhen.
Tên thằng nhỏ là gì? What's his name?
"Không cờ bạc." "Don't Gamble."
Nó sẽ không bao giờ đánh bạc. He'll never gamble.
Ai đặt tên cho nó vậy? Who chose that name?
Em đặt đó. Me.
Tên hay lắm. Very good, very good.
Giờ anh hết cờ bạc rồi, kiếp sau cũng sẽ không. I don't gamble now. Not even in my next life.
Em biết, nếu không thì em đâu có trở về đây. I know. Or I wouldn't have come back.
Nó tên "Không cờ bạc" thiệt hả con? Is his name really "Don't Gamble"?
Con chỉ chọc Phú Quý chút thôi. Nó tên Hữu Khánh. I was just teasing Fugui. It's Youqing.
Hữu Khánh, tên hay thật. Youqing, excellent.
Gia Trân, em trở về thiệt vui hết biết. Jiazhen, it's great to have you back.
Anh nghe tin em có 1 đứa con trai và đang sống ở nhà. I'd heard you'd had a boy, and were living at home.
Nhưng anh xấu hổ quá, không dám gặp lại em. But I was too ashamed to see you.
Đừng nhắc đến quá khừ nữa làm gì... Let's put the past behind us...
cứ sống thật thanh thản. and live peacefully.
Anh bán nữ trang của mẹ để lấy tiền trả tiền nhà. I've paid the rent with mother's jewelry.
Nhà hơi chật chội phải không. It's crowded with all of us here.
Không sao, mai em sẽ dọn dẹp lai nhà cửa. I'll tidy up tomorrow. We'll be fine.
Sức khỏe của mẹ đã khỏe hơn rồi. Mother's feeling better.
Thường mẹ không có ra khỏi giường được. Normally she doesn't even get out of bed.
Ba em thì không cho em bao nhiêu tiền hết... Dad didn't give me much money...
còn mẹ em thì cần khám bác sĩ. but she needs a doctor.
Chúng ta phải kiếm việc gì làm thôi em ơi. We'll work something out.
Anh sẽ mượn tiền để làm vốn mở tiệm. I'll borrow money to set up a shop.
Cuộc sống sẽ khó khăn đó. Life won't be easy.
Không nên nói vậy. Don't say that.
Em chỉ muốn chúng ta có 1 cuộc sống bình yên thôi All I ask is a quiet life together.
À khách quý đến. A rare visitor indeed.
Ngài Phú Quý! Cũng đã hơn 1 năm rồi không gặp. Master Fugui! It's been a year at least.
Cứ gọi tôi là Phú Quý được rồi. Just call me Fugui.
Căn nhà của ngươi quả là không gì sánh bằng This old home of yours is great.
Mùa đông thì ấm, còn mùa hè thì khá mát mẻ Warm in winter, cool in summer.
Có tiền khó mà mua được. Great at any price.
Tôi không còn đến xem múa rối nữa. I'll given up the puppet troupe.
Ngồi đi. Have a seat.
Ta không còn cờ bạc nữa. Ta không muốn có kết cục như ngươi I don't gamble anymore. Don't want to end up like you.
Con trai của tôi tên là''Không cờ bạc'' "Don't Gamble" is my son's name.
Ngươi chọc tức ta à? You mocking me?
Không tên thật của nó là Hữu Khánh. No, his real name's Youqing.
Gia Trân đã mang nó trở về đây. Jiazhen came back with him.
Chúng tôi thường gọi nó là "Không cờ bạc." We almost called him "Don't Gamble."
Tôi đến đây muốn mượn ông 1 ít tiền để làm ăn. I'd like to borrow money to set up a shop.
Ta không phải người hay cho mượn tiền. I'm not one to lent money.
Ta sẽ cho ngươi thứ khác, hữu dụng hơn. I'll lend you something else. More practical.
Ta chưa bao giờ phải van xin ai khi lập gánh hát I never had to beg when I ran the puppet troupe.
Ngươi hãy tự lo kiếm sống đi. Earn your money yourself.
Lập 1 gánh hát. Put together a troupe.
Mấy con rối này thật là xinh đẹp. They are fabulous.
Trong tim tôi đầy nỗi buồn My heart is full of sorrow
Nó là tên cướp đáng ghét, Jiang It's that hateful bandit, Jiang
Tôi may mắn vẫn còn sống I'm lucky to be alive
Tôi và người tình muốn có thêm thời gian Me and my lover want more time
Để vui đùa trên chiếc giường lớn xinh đẹp của chúng tôi To frolic on our great big bed
Ra đây! Come out!
Nhanh lên! Đi lẹ lên! Come on! Get a move on!
1949: Quân lính quốc gia Tưởng Giới Thạch thua trong cuộc nội chiến. 1949: Chiang Kai-shek's Nationalist Army is losing the civil war.
Quân cộng sản dưới quyền chỉ huy của Mao Trạch Đông đang tìm cách tiếp quản Trung Quốc. The Communists under Mao Zedong are poised to take over China.
Vậy chúng ta là kẻ chống đối cộng sản So we're fighting the Communists.
Chắc sẽ không có may mắn trở về nhà đâu. Might never go home again.
Nhìn cái gì vậy? What are you looking at?
Đang nghĩ cách bỏ trốn hả? Thinking of escaping?
Quân lính quốc gia sẽ bắn ngươi đó. The Nationalists will shoot you.
Với lại... Besides...
quân lính hai phe ở khắp nơi. troops for both sides are everywhere.
Nếu ngươi không chống đối Cách Mạng thì ngươi chống lại Quốc Dân Đảng. If you don't fight the Reds, you fight the KMT.
Nhưng ai trông coi mẹ già, vợ với mấy đứa con của tôi? But who will look after my wife,my kids, my old mother?
Quên chuyện đó đi, lo mà giữ lấy mạng của ông trước đi. Forget it. Try to save your own skin.
Còn ta thì... As for me...
Nếu ta không đi tìm thằng em của ta thì không phải mặc cái bộ quân phục này đâu. If I weren't looking for my brother, I wouldn't be wearing this uniform.
Xuân Sinh, ngươi khùng rồi. Chunsheng, you really are mad.
Nếu như tôi đưọc 1 lần lái xe thì chết cũng mãn nguyện. I'd die happy if I could drive.
Còn ta thì... As for me...
chỉ muốn sống, chẳng có gì bằng gia đình mình. I want to live. There's nothing like family.
1, 2, 3. 1, 2, 3. One, two, three. One, two, three.
Cái hành lý này cản trở lối đi! This case is in the way!
Cái này của ai? Đem ra chỗ khác đi! Whose is it? Get rid of it!
Của tôi thưa ngài. Tôi cất hết đồ đạc trong đó, xin để tôi giữ nó. Sir, it's mine. I've got my things in it. Let me keep it.
Vậy thì đem nó đi khuất mắt tôi. Get it out of my sight then.
Toàn là con rối không. Giục hết đi! Đang chiến tranh mà! It's just a bunch of puppets. Get rid of them! This is war!
Không phải của tôi. Cái đó để tôi kiếm sống qua ngày. They're not mine. It's how I make my living.
Thật là một cuộc đẩm máu. What a bloodbath.
Tiếng gì vậy? What's that sound?
Những người bị thương đó. The wounded.
Họ đang tê cóng. They're freezing.
Không ai chăm sóc họ hết hả? No one's looking after them?
Có ai còn sống đâu. No one's left.
Chắc cũng phải chục ngàn lính mắc kẹt ở đây. Must be tens of thousands of us trapped here.
Có cách rồi, Xuân Sinh! Way to go, Chunsheng!
Mặc vào đi. Take this.
-Ngươi lấy ở đâu ra vậy? - Where'd you get them? -Mấy xác chết đó. - Off the corpses.
Xác chết nào? Which corpses?
Thì những người bị chết cóng đó. The wounded who froze to death.
Mặc vô đi. Chúng ta phải cố gắng sống. Put it on. We must survive.
Lao Quan, uống đi. Lao Quan, have a drink.
Đúng là rượu rồi! It really is booze!
Của ông sĩ quan mới chết phải không? Was it from some dead officer?
Xuân Sinh với tôi may mắn lắm mới gặp người tử tế như anh. Chunsheng and I are lucky to meet someone as nice as you.
Các anh đã chăm lo cho chúng tôi. You've looked after us.
Chúng ta phải giúp đỡ lẫn nhau. We must help each other.
Với lại chúng ta là đồng hương mà. Besides, we're from the same town.
Lao Quan, sao mà không thấy ai hết vậy Lao Quan, the place is deserted.
Ta thấy hơi chóng mặt, tại uống nhiều quá! I'm still dizzy from drinking!
Chuyện gì vậy? Không còn ai sống hết à? What happened? No one's left?
Người ta bỏ chạy hết rồi. They've all run off.
Sao lại như vậy được? How could that be?
"Cờ Đỏ" đang tấn công. The Reds must be on the attack.
Cái gì? What?
- Chúng ta cũng nên trốn đi | Shouldn't we run, too? - Trốn đâu giờ? | Where to?
Về nhà! Home!
Về nhà? Home?
Đợi ở đây đi Wait right here.
Bây giờ 2 anh mà bỏ trốn... Run now...
thì sẽ bị bắn đó. and you'll be shot.
Tốt nhất là đợi ở đây đi, coi như chúng ta trở thành tù binh vậy. Better to wait and become a POW.
"Cờ Đỏ" thả tù binh về nhà. The Reds send POWs home.
Vậy là không chạy trốn hả? So, no running?
Ừ. That's right.
Nếu muốn về nhà thì đừng có bỏ trốn. You want to go home, don't run.
Tụi tôi sẽ không bị bắn chứ hả? They won't shoot us?
Miễn là 2 anh giơ 2 tay lên. Not as long as you've got your hands up.
Giơ sao? How?
Cái này có lừa được họ không? This will do the trick?
Đừng có để tay lên eo! Don't reach for your waist!
Làm vậy sẽ bị chết đó. Do that and you're dead.
Quân cộng sản cũng không đối xử tệ với tù binh đâu. Tôi cũng bị bắt rồi. The Reds treat POWs well. I've been one before.
Cứ giơ 2 tay lên. Just put those hands up.
- Không có ai tấn công tụi mình hết. | The attack hasn't started. - Vậy bỏ tay xuống đi. | Let's put them down.
Xuân Sinh! Chunsheng!
Gia đình của họ không biết mấy người này phải chết thảm thương như vậy. Dying like this, their families won't even know.
Phú Quý... Fugui...
Chúng ta phải ráng sống trở về nhà. we've got to make it back alive.
Và sống sao cho thật tốt. And live a good life.
Lao Quan! Quân lính bắn kìa! Lao Quan! They're shooting!
Anh lấy cái áo này ở đâu vậy? Where did you find this coat?
- Trên người của 1 người bị thương. | On one of the wounded. - Thật là khủng khiếp, người chết la liệt. | It's a killing field.
Cái áo này là của đơn vị em tôi. The coat's from my brother's unit.
- Anh làm gì vậy? What are you doing? - Họ đang bắn chúng ta. They're shooting!
Mặt mũi em của anh thế nào? What's your brother look like?
Nó giống tôi vậy nè. Just like me.
Lao Quan!
Vũ khí bí mật của quân địch The enemy's secret weapon
bắn tôi bị thương wounded me
Tôi đã triệu tập đội quân I gather my troops
rồi chúng tôi bỏ chạy thoát thân and we run for our lives
Phượng Hà! Fengxia!
Ta là Ba con đây. It's your daddy.
Con đang làm gì đó? What are you doing?
Mẹ con đâu? Where's mommy?
Anh về nhà rồi nè. I'm home.
về nhà rồi Home.
Mẹ chết mà không biết anh đã ở chốn nào. Mother died without knowing where I was.
Ngày mà... The day...
tụi anh hát cho giải phóng quân. we sang for the Liberation Army.
cũng như hát cho mẹ nghe vậy. Suppose I was singing for her, too.
Mẹ chưa bao giờ yên lòng nhắm mắt. She never shut her eyes...
lúc nào mắt mẹ cũng hướng ra cửa sổ để chắc là anh trở về. kept them fixed on the door, so sure you'd be back.
Đáng ra anh nên viết thư. You should have written.
Viết thư à? Written?
Anh cứ tưởng là không còn mạng sống để trở về nữa I never thought I'd make it back alive.
Lúc nào anh cũng nhớ đến em... I thought of you...
và lo lắng... all the time and worried...
không biết em sống ra sao. how you were getting by.
Chính quyền mới đã lo việc mai táng cho mẹ em... The new government paid for mother's burial...
và cho em công việc đưa nước này. and gave me this job, delivering water.
Trời chưa sáng là em đã thức rồi. I'm up before dawn.
ai cũng cần nước hết. Everyone wants water.
Em càng đưa nước nhiều thì càng có nhiều tiền The more I deliver, the more I earn.
Thật tội cho 2 đứa con. It's been hard on the kids.
Chúng chưa bao giờ... They never get...
được ngủ ngon. a good night's sleep.
Sao Phượng Hà không nói được vậy? How come Fengxia can't talk?
Trước khi anh đi thì nó vẫn bình thường được mà She was fine when I left.
Bây giờ nó còn không gọi "Ba" được nữa. She can't even say "Daddy."
Thiệt ra thì con bé cũng gặp may. In fact, she was lucky.
Nó bị sốt nặng cả tuần. For a week, she ran a high fever.
Không ai nghĩ nó sẽ chống chọi qua cơn bạo bệnh này. No one thought she'd pull through.
Khi nó hạ sốt.. When the fever came down...
thì cũng không còn nói được nữa. she'd lost her voice.
A ông đến rồi. You're here.
Phú Quý về nhà rồi. Fugui's back.
Đây là trưởng làng Ngưu. This is our town leader, Mr. Niu.
Vậy ra ông là trưởng làng. So you're our leading cadre.
- Tôi có nghe nói là sáng nay anh về. - I heard you got back this morning. - Đúng, tôi mới về. - I'm back.
- Tôi đến xem coi anh có cần giúp gì không. - I have come to see if you need anything.
Nhìn này. Look at this.
Anh ấy đã phục vụ cho giải phóng quân à? He has served in the Liberation Army?
Anh đã tham gia cách mạng. You participated in the revolution.
Tôi chỉ có lê mấy cây súng đi với hát hò thôi. I just dragged a cannon and sang opera.
Thì cũng là tham gia rồi. That's taking part.
Anh đã từng sát cánh với Xuân Sinh. Sao anh ta không quay về? You were with Chunsheng. Why isn't he back?
Anh ấy lái xe phục vụ trong quân đội, anh ta di về phía Nam với họ. He joined the army as a driver. He went south with them.
Chúng ta sẽ không gặp anh ta nữa đâu. We won't see him for a while.
Phú Quý, anh về đúng lúc lắm... Fugui, you're back just in time...
có dịp xem Long Nhị bị xử tử. to attend Long'er's public trial.
Hãy đến đó mà học hỏi. Come along and get an education.
Long Nhị đã làm gì vậy? What did Long'er do?
Vì căn nhà đó mà ông ta bị kết tội là địa chủ. Because of the family home, he's been sentenced a landlord.
Không chỉ có thế. But it's not just that.
Chính phủ muốn lấy 1 phần nhà của ông ta. The government wanted part of the house.
Nhưng ông ấy phản đối, còn đánh cán bộ... He refused, beat up a cadre...
rồi đốt nhà nữa. and then set fire to the place.
Đúng là kẻ chống đối cách mạng. Classic counterrevolutionary sabotage.
Ông ấy đốt nhà à? He burn it?
Đã cháy mấy hôm rồi. It burnt for days.
Gỗ của nhà anh là tốt nhất! Your timber was first class!
Không phải của chúng tôi mà là của kẻ phản cách mạng. That wasn't ours. It was counterrevolutionary timber.
Gỗ của kẻ phản cách mạng. Counterrevolutionary timber.
Đúng rồi, anh là anh, hắn là hắn. Of course. You're you, he's him.
Hành hình kẻ phản cách mạng Long Nhị! Execute the revolutionary despot, Long'er!
Hãy đến nơi hành quyết! To the execution ground!
Chúng ta sẽ tiêu diệt kẻ phản cách mạng! We will crush the counterrevolution!
Tiêu diệt hắn! Crush the counterrevolution!
Đả đão kẻ phản cách mạng! Down with the counterrevolutionaries!
Đảng cộng sản muôn năm! Long live the Communist Party!
Chính quyền nhân dân muôn năm! Long live the People's Government!
Mao Trạch Đông muôn năm! Đả đão kẻ phản cách mạng! Long live Chairman Mao! Down with the counterrevolutionaries!
Lập nên 1 Trung Hoa mới! Build a new China!
Chuyện gì vậy? What's wrong?
Sao quần của anh ướt hết vậy? Why are your pants wet?
5 phát súng, đúng 5 phát đó. Five bullets. Five.
Hắn bị bắn rồi They shoot him.
Long Nhị bị bắn hả? They shot Long'er?
Bắn 5 phát. Pumped five bullets into him.
Hắn chết rồi. He is dead.
Nếu anh không mất nhà vào tay hắn... In I hadn't lost my home to him...
thì đáng lẽ anh đã bị bắn rồi. that'd have been me.
Ta thuộc tầng lớp nào vậy? What class do we belong to?
Địa chủ hả? Landlords?
Chắc chắn là không phải rồi, cái đó thuộc về Long Nhị. Vậy chúng ta thuộc tầng lớp nào? Surely not. We lost that status to Long'er. So, what are we?
Không phải địa chủ. Not landlords.
Chỉ là người dân bình thường thôi. Ordinary townspeople.
Nghe được đó. Anh cũng từng tham gia cách mạng. Sounds okay to me. And I took part in the revolution.
- Em tìm gì vậy?. - What are you looking for? - Giấy chứng nhận. - That certificate.
- Em bỏ giặt rồi hả? - In the wash? - Không, ở trong đây nè. - No, here it is.
Tốt hơn hết nên phơi khô nó lẹ đi. Better dry it out fast.
Phải cất giữ nó cẩn thận. Have to keep it safe.
Em có chắc chúng ta chỉ là dân thường không? Are you sure we're just townsfolk?
Tất nhiên rồi. Of course.
Người dân nghèo. Poor townspeople.
Tốt nhất nên trở thành nghèo. Không gì tốt hơn. It's good to be poor. Nothing like it.
Để ngày mai em bỏ nó vào khung. Get a frame for it tomorrow.
Rồi treo lên tường. I'll hang it on the wall.
Ý nghĩ hay đó! Good idea!
Những năm 50 The 1950s
1958: Mao Trạch Đông phát động "Tổng tiến công." 1958: Mao Zedong launches the "Great Leap Forward."
Mỗi năm chỉ tiêu phải sản xuất 10.7 triệu tấn thép. Steel production is now targeted at 10.7 million tonnes per year.
Mỗi nhà phải đóng góp đồ sắt. Every household donates its iron utensils.
Nghỉ tay 1 chút đi. Take a break.
Con mệt không? Tired?
Phú Quý! Fugui!
Gia đình tôi đến gom góp đồ sắt. Our family's turn to donate iron.
Có sẵn rồi à. It's ready.
Ở đây hết phải không? It's all here?
Giữ mấy cái này lại đi. Keep these.
Để còn đưa nước đến nhà máy thép nữa. To deliver water to the steelworks.
Mọi người sẽ khát lắm. Everyone will be thirsty.
Tụi tôi sẽ lấy mấy cái này. We'll take these.
Ông lấy hết mấy cái chảo thì tôi nấu ăn bằng cái gì? If you take all our pots away, how will we cook?
Chúng ta đang hướng đến Chủ Nghĩa cộng sản, mà cô còn lo đến việc nấu nướng à? We're racing towards Communism, and you worry about food?
Chúng tôi có lập ra nhà bếp công cộng. We are setting up communal kitchens.
Lúc nào nhà cô đói... When you're hungry...
thì đến đó ăn. just come to the canteen.
Có thịt cá đầy đủ. There'll be meat, fish.
Hết rồi à? Nothing else to contribute?
Có nữa nè! Yes, there is!
Nhưng mà nó là gỗ không à. But that's wood.
Có kim loại ở trên hộp nè. There's metal on it.
Còn có mấy cây gim nữa. And here are pins.
Chẳng có đáng giá bao nhiêu hết. It can't be worth much.
Ý thức chính trị của chúng ta còn kém hơn thằng nhóc con. We are less politically aware than your son.
Cái đó cũng đủ làm 2 viên đạn. It's enough for two bullets.
Chúng ta sẽ thiếu 2 viên đạn để giải phóng Đài Loan. We are just two bullets short of liberating Taiwan.
Vậy lấy cái đó luôn đi. So let's get that metal.
Công nhân cũng cần giải trí đúng không? The workers deserve entertaining, don't they?
Anh biết không, tôi đã từng hát cho giải phóng quân nghe đó... You know, I sang for the Liberation Army...
rồi kết cục... and after that...
họ đã chiếm được 2 quả núi đó. they captured two mountains a day.
Tôi hiểu ý anh. I see your point.
Tôi có thấy mấy ban nhạc diễu hành của sinh viên ở nơi làm việc của tôi. All I've seen at the worksites are student marching bands.
Chúng ta sẽ biểu diễn múa rối cho họ xem để thúc đẩy tinh thần. We'll spur them on with puppet shows.
Anh có thể giữ mấy cái đó ở nhà. You can leave those.
Chúng tôi sẽ không đụng đến nó. We won't tough them.
Thôi chúng tôi đi qua nhà khác đây. We're off to the next house.
Chúng ta sẽ không giải phóng Đài Loan? We are not going to liberate Taiwan?
Hiển nhiên rồi. Chúng ta sẽ giải phóng Đài Loan. Sure we are. We'll definitely liberate Taiwan.
Cầm lấy! Take that!
- Đủ chưa? / Enough? - Dạ chưa! / No!
Giờ đủ chưa? Enough?
Vẫn chưa đủ nữa hả? Thôi được, để chú gấp đầy tô luôn. Still not enough? Okay, I'll fill it right up.
Nhỏ xíu mà ăn dữ thần luôn. Big ambition for a little kid.
Quá đủ rồi nha. It's more than enough.
Rồi ráng ăn hết nha con. Qua kia tự lấy nước tương đi. So gobble away. Help yourself to sauces.
Hữu Khánh, để chú trộn lên cho. Youqing, I'll help you stir that up.
Nhìn ngon quá! What a big appetite!
Ăn ớt dữ nha! And so much chili sauce!
Tô này nhiều lắm Hữu Khánh. That's a big bowl, Youqing.
Ăn không hết thì đưa cho ba mẹ nha con. Give it to us if you can't finish.
Mày làm cái gì vậy hả nhóc? What the hell are you doing?
Sao mày dám làm thế? How could you?
2 người không lo dạy con cái đi? Can't you control this child?
Mày nghĩ mày làm gì đó? What did you think you were doing?
Cái gì đây? What is this?
Nhìn tương ớt nè, để ba xem mắt con thế nào. Look at all the chili sauce. Let me see your eyes.
Quá đáng lắm rồi. This is too much.
- Định giết nó hả? / Trying to kill him, or what? - Chúng chỉ là con nít thôi mà. / They're just kids.
Con nít hả? Nó học đâu cái thói như vậy? Kids? Where did he learn that from?
Nó không có liên quan gì đến người lớn tụi tôi cả. This hasn't anything to do with us adults.
Tụi tôi có biết chuyện gì đâu. We don't know what's going on.
2 người tưởng tôi tin hả? Do you expect me to believe that?
Đồ phá hoại. Đồ phá hoại nhà bếp công cộng! It's sabotage. Sabotage to the communal kitchen.
và phá hoại cuộc Tổng tiến công! And sabotage of the Great Leap Forward!
Tụi con nít đâu có biết gì đâu. That kid could not dream that up.
Hữu Khánh! Xem mày đã làm gì kìa! Youqing! Look what you've done!
Xin lỗi người ta đi kìa. Apologize. Say you were wrong.
Làm ngay! Now!
Tao đang nói mày đó. I'm talking to you.
- Có xin lỗi không hả? / Are you going? - Con không xin lỗi. / No.
- Có làm không? / Are you going or not? - Không! / No!
- Tôi kêu mày xin lỗi! / I'm telling you to go! - Không! / No!
Mày không đi xin lỗi hả? You won't go?
Đừng đánh nó nữa! Don't hit him!
Để tôi đánh chết nó! Leave him alone! I'll kill him!
Đủ rồi đó! Enough!
Sao anh dám đánh nó? How could you?
Đã nói nó là đứa phá hoại, anh phải đánh nó chứ. Said he was a saboteur. I had to.
Làm như lời nói của người ta là luật hả? Hay là chính quyền? That guy's word is law? The government?
Em đã ngăn anh đừng đánh nó nữa. I tried to stop you.
Vậy sao nó không chịu xin lỗi? Why wouldn't he just apologize?
Anh đánh nó cái tật không nghe lời. I hit him for not obeying.
Không có bỏ qua được. That's no excuse.
Em chiều nó quá đâm ra hư đó. You spoil him.
Rồi sao? How so?
Em không thấy anh làm vậy vì gia đình mình à? Can't you see I'm doing this for our family?
Em không hiểu anh à? Don't you understand?
Nếu em nuông chiều nó quá nó sẽ hư đó. If you indulge him, we'll all go to ruin.
Anh sẽ đánh nó nữa nếu có cứ như vậy. I'll hit him again if I have to.
Ngồi xuống đây! Trước mặt ba. Sit then. Right in front of me!
Nó không phải máu mủ của anh hả? Isn't he your own flesh and blood?
Anh có quan tâm đến nhà này không? You, looking after us! After all these years.
Anh có biết gì không chứ? What do you know?
Mấy đứa nhỏ cứ bắt nạt Phượng Hà. Thằng nhỏ chỉ bảo vệ chị nó thôi. Kids had been bullying Fengxia. He was defending her.
Anh nghĩ em sẽ phá hoại gia đình mình hả? Do you think I'd let this family go to ruin?
Em luôn sát cánh cùng anh những lúc vui cũng như lúc buồn. I've stuck with you through good and bad.
Em có khi nào kêu ca gì không? Have I ever complained?
Phượng Hà tội nghiệp. Nó chẳng nói lấy 1 lời với mấy đứa bắt nạt nó. Poor Fengxia. Can't even talk back to bullies.
Hữu Khánh thương chị nó, còn anh thì đi đánh thằng nhỏ. Youqing adores her. And you'd hit him.
Để cha xoa mông con nha. Daddy will make it better.
Hữu Khánh, ăn tối xong... Youqing, after dinner...
đến xem cha diễn nha. come see the show.
Hữu Khánh chẳng thèm xem show tàm xàm đâu. Youqing's not going to any stupid show.
He uses the secret mirror
and blinds all who look within
I yell there's no time to waste
Far away, we flee with haste
Hữu Khánh đâu em? Jiazhen, where's Youqing?
Nó không tới đâu. He couldn't come.
Kêu nó nữa đi. Ask him again.
Nói là anh muốn nó lại đây. Say I want him to.
Hữu Khánh, cha kêu con đến xem kìa. Youqing, daddy wants you to see the show.
Sao hả? Well?
Con không đi đâu! I'm not going!
Con có thích nghe cha hát không? Do you like hearing daddy sing?
Mẹ cũng vậy, cha con cứ tự dương tự đắc. Mommy doesn't either. He's so smug.
Mẹ con mình bày trò chọc cha con ha. Let's play a practical joke on him.
Mang cho ổng chén trà dấm. Take him tea full of vinegar.
Để cho cha con biết tay. That will teach him.
Đủ chưa? Enough?
Được rồi, mẹ con mình sẽ cho ổng biết tay. Okay, we'll really get him.
Thêm ớt vào không? Should we add chili?
Rồi, trà cay và chua lè luôn. Good, it'll be hot and sour soup.
Thằng nhỏ sắp đưa anh chén trà đó. Your boy's on his way with a bowl of tea.
Hữu Khánh, trà của cha à? Youqing, is that tea for me?
Con ngoan lắm, đưa đây cho cha. Good boy, bring it over here.
Đây thưa cha. Daddy.
Con thích nghe cha hát không? How do you like my singing?
Thằng quỷ sứ, tao đánh mày gãy giò! You little bastard! I'll break your legs!
Nó bỏ ớt vào trà của tôi! He's put in chili!
Chúng tôi đã nấu chảy thép rồi... We've smelted our steel...
và đã đat chỉ tiêu. and reached our production target.
Chúng tôi đến đây thông báo tin mừng. We're off to report the good news.
Mọi người rất đáng khen. Everyone's earned merit.
Phú Quý, Gia Trân, anh chị đã đóng góp rất nhiều Fugui, Jiazhen, you've made a real contribution.
Tối nay sẽ có bánh bao... There'll be dumplings at the canteen tonight...
mọi người tha hồ ăn! with a whole pig stuffed in each one!
Cứ ăn thoải mái, rồi chúng ta sẽ tiếp tục đóng góp. Eat your fill, and then we'll continue.
15 năm nữa nước ta sẽ qua mặt Mỹ. Fifteen years, we'll surpass America.
Chúng ta đã nấu đủ sắt cho 3 quả đạn đại bác. We've made enough steel for three cannon balls.
Nó sẽ bay đến Đài Loan! They'll all go to Taiwan!
1 viên bay đến giừơng của Tưởng Giới Thạch... One to land on Chiang Kai-shek's bed...
còn viên kia lên bàn ăn của hắn.. another on his dinner table...
còn cái cuối cùng trong nhà vệ sinh! and the last in the toilet!
Hắn sẽ không ăn, không ngủ, cũng không tiểu tiện gì được.. He won't be able to sleep or eat or ever take a dump...
rồi chúng ta sẽ giải phóng Đài Loan! and we'll liberate Taiwan!
Xia, Hữu Khánh, có bánh bao nè. Xia, Youqing, have some dumplings.
Thôi để tụi nó ngủ đi, lát dậy ăn sau. Let them sleep. They'll eat later.
Từ Hữu Khánh! Xu Youqing!
Chuyện gì vậy con? What's up?
Thầy giáo kêu tụi con đến trường để nấu thép. The teacher wants us at school smelting steel.
Quận Trưởng sẽ đến đó xem xét. The District Head's making an inspection.
Được rồi, tụi con đi trước đi. All right. You go on ahead.
Bỏ đồ ăn vô hộp cho nó đi, anh đi kêu nó dậy. Pack a lunchbox. I'll wake him.
Nó sẽ không đi đâu hết, mấy ngày nay nó có đuợc ngủ gì đâu He's not going anywhere. He hasn't slept in days.
Để nó ngủ đi. Leave him alone.
- Lát quận trưởng đến đó. / The District Chief is coming. - Thì sao? / So?
Con nít cũng cần phải ngủ chứ. A kid still has to sleep.
Đi nấu thép là 1 nghĩa vụ, chúng ta không thể chậm trễ. Smelting steel is a duty. We can't be politically backward.
Ông Ngưu đã khen chúng ta trước mặt mọi người rồi. Mr. Niu praised us in front of everyone.
Hữu Khánh phải đi thôi. Youqing has to go.
Dậy đi con Wake up.
Dậy đi nấu thép nè. You have to go smelt steel.
Dậy, lẹ đi con Come on, get up.
Bạn con đến đó rồi. Your classmates are already on their way.
Lát nữa về ngủ, chúng ta phải luôn sát cán cùng cách mạng. Must not be politically backward. You can sleep later.
15 viên đủ chưa? Are 15 dumplings enough?
thôi 20 đi, con nên ăn thêm. Have 20. You should eat more.
Hữu Khánh, dậy đi, cha con mình sắp đến rồi. Youqing, wake up. We're nearly there.
Khi con đến đó.. When you get there...
bỏ mấy miếng bánh bao vô nước sôi nha put your dumplings in hot water.
Nhớ là trụng sôi nha. Make sure you make them hot enough.
Bánh bao chưa chín không tốt cho bao tử đâu. Cold dumplings are bad for the tummy.
- Con có thích ăn bánh bao không? - Dạ có. - Do you like dumplings? - Yes.
- Còn thịt? - Do you like meat? - Dạ có. - Yes.
Ngoan lắm. That's good.
Nếu con nghe lời cha dạy... If Youqing does as daddy says...
cuộc sống sẽ sáng sủa hơn. our lives will get better and better.
Gia đình nhà mình... Our family...
như những con gà con. is like a little chicken.
Khi chúng lớn lên chúng sẽ thành ngỗng. When it grows up, it becomes a goose.
rồi thành cừu. And that'll turn into a sheep.
rồi thành bò. The sheep will turn into an ox.
Rồi sao nữa? And after the ox?
Rồi thành người cộng sản. After the ox is Communism.
rồi ngày nào cũng sẽ có thịt với bánh bao ăn. And there'll be dumplings and meat every day.
Là con trai của Phú Quý hả? It's Fugui's son?
Sau khi trời gần tối thì quận trưởng có đến đó. District Chief arrived after dark.
Anh ấy de xe lại thì tông phải bức tường. He backed up, and his jeep knocked the wall down.
Lúc đó Hữu Khánh đang ngủ ở phía bên kia tường. Youqing was sleeping on the other side.
Lúc bức tường đổ sập xuống... When the wall collapsed...
thì thằng nhỏ không có đường thoát. he didn't have a chance.
Quận trưởng cũng bị thương nữa. The District Chief was hurt, too.
Thằng nhóc mấy ngày rồi chưa được ngủ. He hadn't slept for three days.
Phú Quý, nghe tôi nói nè Fugui, listen to me.
chúng ta phải gắng chịu đựng cho dù có khó khăn thế nào đi nữa. We have to try and bear it, even in the worst of times.
Con bị sao vậy? What's happened?
Trả lời cha đi! Answer me!
Cha con nè, con có nghe cha không! Daddy's here! Say something!
Đem xác thằng nhỏ đi! Take the body away!
Đừng để mẹ nó thấy. We mustn't let his mother see.
Mẹ nè con, Hữu Khánh! Mommy's here! Youqing!
Hữu Khánh! Con bị sao vậy? Youqing! What's going on?
Để tôi nhìn mặt con trai tôi! Let me see him!
Con không còn được ăn bánh bao mẹ làm đâu. You never had the chance to eat the dumplings I packed for you.
Mẹ có làm thêm cho con ăn nè... Mommy's made you more...
lần này 20 cái lận đó. twenty this time.
Đủ cho con ăn. That should be enough.
Con ăn xong... Once you've eaten...
thì có thể yên nghỉ... you can sleep...
yên giấc ngàn thu. a nice, deep sleep.
Khi còn sống con chẳng có 1 ngày ngủ yên giấc In life, you never had a good night's sleep.
Bây giờ thì con cứ yên nghỉ đi. So sleep well now.
Ngày nào mẹ cũng đến thăm con. Mommy will come see you every day.
Hữu Khánh, con có tha lỗi cho mẹ không? Youqing, can you ever forgive me?
Đúng ra mẹ không nên cho con đến trường. I shouldn't have let you go to school.
Mẹ không nên để cha... I should've kept your dad...
dắt con đi. from making you go.
Lỗi của mẹ. It's all my fault.
Giá mà mẹ cản cha con. If only I'd stopped him.
Mẹ không nên cho con đi Hữu Khánh! I shouldn't have let you go, Youqing!
Tội nghiệp con tôi. Oh, my poor darling.
quận trưởng đến thăm kìa. The District Chief has come.
Người tông con tôi chết đó hả? The one who ran over my son?
Hắn làm gì ở đây hả? What's he doing here?
Hắn giết con trai tôi, đuổi hắn đi đi. Tell him to leave. He killed my son.
- Ông ấy đã đến đây rồi. - He's already here. - Kêu hắn đi đi. - Tell him to go.
Xuân Sinh là em nè. It's me, Chunsheng.
Em tính báo cho anh biết... I meant to call...
sau khi ổn định cuộc sống. after I settled in.
Phú Quý... Fugui...
Sao lai là con trai anh? how could it be your son?
Giờ mày là quận trưởng rồi hả? You're the District Chief?
Mày là thằng đã giết con trai tao? It was you who killed my son?
Xuân Sinh, tao chỉ có 1 đứa con trai thôi mà! I had only one son, Chunsheng!
Có 1 đưa thôi! I had only one son!
vậy mà mày nỡ tông chết nó! And you killed him!
Mày lái xe như vậy đó hả! You, behind the goddamn wheel!
Xin đừng như vậy. Don't be like that.
Quận trưởng cũng rất đau lòng mà. The District Chief is upset, too.
Làm sao em có thể bù đắp cho anh được đây? How can I ever make it up?
Anh cầm lấy đi. Take this for now.
Tiền đó. It's money.
Hãy nói em có thể giúp gì cho anh. Tell me what else I can do.
Tụi tôi cóc cần tiền của anh. No one wants your money.
Tụi tôi chỉ muốn con trai tôi trở về thôi. I want my son. Give me back my son.
Anh đã giết nó! You killed him! Give him back to me!
Đi đi! Go away!
Hãy nhớ, anh nợ chúng tôi 1 mạng sống. Remember, you owe us a life.
Hãy nhớ lấy. You killed him. Remember that.
Đồ sát nhân. You killed him.
Đi Đi! Go away! Now!
Quận trưởng ơi, chúng ta đi thôi. District Chief, let's go.
Anh nên đi đi. Sếp. I think you should go, Chief.
Đi đi mà! Go away!
Được rồi. All right.
Em sẽ đi. I'm going.
Em nợ anh chị 1 mạng. I owe you a life.
Em sẽ nhớ. I will remember.
- con ranh kia, mày làm gì đó hả? Tao sẽ dạy mày 1 bài học - What are you doing, you little wretch? I'll teach you a lesson!
Làm gì đó hả? What are you doing?
Sao mày dám làm chuyện đó! How dare you!
Chuyện gì đó? What's going on?
Con này làm vỡ cửa kiếng xe nè. She smashed the windows of the jeep.
Con nhỏ này là đứa nào? Who the heck is she?
Để nó đi đi! Let her go!
Anh có bị gì không vậy? Are you mad?
Anh không muốn lái xe về à? Do you want your jeep?
Không! No!
Những năm 60 The 1960s
Tháng 6 năm 1966: Phát động phong trào "cách mạng văn hóa vô sản" June 1966: Start of the "Great Proletarian Cultural Revolution."
Kéo dài cả thập kỷ... It lasted 10 years...
và không có nhà nào không bị ảnh hưởng. and left no family unaffected.
- Anh chị đang ăn cơm à? - You're eating? - Không sao anh Ngưu vào đi. - Come on in, Mr. Niu.
-Thôi tôi không làm phiền đâu. -Don't let me interrupt. -Tụi tôi ăn xong rồi. -We're finished.
Mời ngồi. Sit here.
Anh phải tiêu hủy cái bộ rối này đi. You have to get rid of those puppets.
ai cũng biết hết cả rồi. Everyone knows about them.
Tôi có bảo Gia Trân... I was telling Jiazhen...
rằng chúng ta sẽ... that we could...
mở chiến dịch tuyên truyền. do propaganda shows.
Bỏ hết đồ cũ để làm ra thứ mới. Put these old things to new use.
Anh có thấy đó là thứ gì không? Don't you see what they are?
Chế độ quân chủ, học giả với cái đẹp. Emperors, scholars and beauties.
Toàn những thứ thuộc thời phong kiến. Classic feudal types.
Bản mới nhất nè: Latest editorial:
"Càng cũ xưa thì càng phản động." "The older, the more reactionary."
Hãy làm theo lời Mao chủ tịch dạy. Do as Chairman Mao says.
Chúng luôn làm Gia Trân nhớ tới Hữu Khánh. They always remind Jiazhen of Youqing.
Đừng mang quá khứ đau buồn. Let's not bring up the past.
Đốt hết đi nghe con? Phải cho người ta thấy. Burn them, okay? I've got other people to see.
Đi lấy lò than đi. Fetch a brazier.
Đốt hết đi! You can't keep them. Burn them!
Phú Quý... Fugui...
Xuân Sinh mấy lần có nhờ tôi... Chunsheng has asked me many times...
kiếm cho anh công việc nào tốt hơn. Anh nghĩ sao? to get you a better job. What do you think?
Giao nước xôi cũng tốt lắm rồi. Delivering water is fine.
Gia Trân không được khỏe lắm. Tụi tôi phải ở bên chăm sóc con bé. Jiazhen's health is poor. If we're together, I can look after her.
Chuyện đó để bàn sau đi. We'll discuss it later.
Tôi đang tìm ý trung nhân cho Phượng Hà. I may have found a prospect for Fengxia.
Tôi sẽ nói cho anh biết. I'll tell you about him.
Giờ đừng để nó biết. Let's not let her in on it for now.
Tôi có tìm 1 thằng cho con bé. I've found just the man for her.
Nó tên Vạn Nhị Hỷ. His name is Wan Erxi.
Thằng đó làm trong xí nghiệp He works in a factory in the county seat.
Nó còn là đứa lãnh đạo quân cách mạng. He is the leader of the factory's Red Guards.
Nó rất muốn gặp mặt con bé. He'd like to meet her.
Tốt quá. Thằng đó có thích họp Phượng Hà? Sounds too good. Will he go for Fengxia?
Nhưng nó có tật ở chân... He's also got a handicap...
1 chân bị liệt. a lame leg.
Liệt như thế nào? Nó có đi được không? How lame? Can he walk?
Được. Nếu muốn thì nó còn chạy được. Yes, and run if he has to.
Nó chạy được nữa à? He can run?
Có phải tật bẩm sinh không? Was he born a cripple?
Không, nó bị tai nạn khi đang làm việc. No, it was an accident at work.
Nó được đền bù. He gets compensation.
Vậy mình mời nó đến nha? Để Phượng Hà xem có ưng không. Shall we invite him over? Fengxia can check him out.
Anh chị có phiền tôi làm mai mối không? Does she mind us playing matchmaker?
Con bé chắc không phản đối đâu, nó chỉ buồn khi phải xa chúng tôi. She's not opposed, she does fret about leaving us.
Đây là đồng chí Vạn Nhị Hỷ. Comrade Wan Erxi's here.
Đồng chí Vạn Nhị Hỷ. Comrade Wan Erxi.
Còn đây là cha mẹ của Phượng Hà. Fengxia's mom and dad.
Xin mời vào. Come inside.
Uống chút gì đi ạ. Have something to drink.
Trính lời của Mao chủ tịch Quotations from Chairman Mao
Đồng chí Wan làm trong xí nghiệp "Gió Miền Tây". Comrade Wan works at the East Wind Factory.
Cha và ông Nội của anh ấy cũng là công nhân. His father and grandfather were workers, too.
Cả dòng họ đều là giai cấp công nhân. Solid working class stock.
Cha của Phượng Hà từng tham gia cách mạng. Fengxia's father took part in the revolution.
1 gia đình có gốc gác tốt. A good family.
Đội giải phóng quân đã cấp cho tôi chứng chỉ đó. The Liberation Army gave me that certificate.
Tốt lắm. Good.
Phượng Hà đâu rồi? Where's Fengxia?
Đồng chí Vạn Nhị Hỷ. Comrade Wan Erxi.
Đồng chí Phượng Hà. Comrade Fengxia.
Thôi tôi đi đây. I'll be going.
Khoan đã, hãy ở lại ăn trưa đã. Have something to eat first. Lunch is ready.
Thôi cảm ơn 2 bác No, thanks.
Con không ở lại à? You won't stay?
Ở lại ăn bữa trưa đã. Have some lunch first.
da thôi a. No, really.
Chúng ta đi thôi. Let's go.
Em nghĩ sao? What do you think?
Chân của nò cũng không đến nỗi nào, với lại nó dễ thương. His leg's not so bad, and he seems nice.
Anh tán thành. I approve.
Ai nói là hắn thích Phượng Hà nhà mình? Who's to say he'll like our Fengxia?
Nó chỉ liếc nhìn con bé rồi lại bỏ đi. He only glanced at her, and wouldn't stay.
Nếu không hợp thì mình kiếm người khác If it doesn't work out, we'll keep looking.
Dù gì phãi tùy vào Phượng Hà Anyway, it's up to Fengxia.
Em nghĩ con bé nhà mình đã thích hắn rồi. I think she likes him.
Nhìn nè, con bé giờ trông khác hồi nãy rồi kìa It's different from before. Look.
Đi hỏi ông Ngưu xem... Go ask Mr. Niu...
thằng nhỏ nghĩ gì. what the boy thinks.
Còn Phượng Hà thì sao? How's this for Fengxia?
Cho tôi xem cái đó được không đồng chí? Comrade, could I look at that one?
Nhà anh chị có chuyện rồi. There's trouble at your home.
Quân cách mạng đang đóng quân ở nhà anh chị đó Red Guards are swarming over the place.
Tôi thấy họ trèo cầu thang lên mái nhà. I just caught them on a ladder, pulling off roof tiles.
Từ đâu vậy? From where?
Không biết nữa, cái người bị tật ở chân đó. No idea! The leader is a cripple.
Anh chị nên về nhà liền xem sao. You'd better hurry back.
1 người tật ở chân hả? A cripple?
Chắc là Vạn Nhị Hỷ! Must be Wan Erxi!
Nó không ưng Phượng Hà nên lại phá nhà chứ gì He doesn't like Fengxia, so he tears the place down.
Cũng có thể. Anything is possible.
Ông Ngưu bảo hắn trong quân cách mạng. Mr. Niu said he was a Red Guard.
Chúng ta về thôi. We'd better hurry.
Đừng có quên mang gói hàng về! Don't forget your package!
2 con đang bận à! Aren't you busy!
Con có dẫn mấy đứa bạn đồng nghiệp đến I brought some colleagues.
để sửa sang căn nhà. We're fixing the place up.
Tụi con có thay nóc nhà mới... We replaced the roof tiles...
để không bị dột nữa. so it wouldn't leak anymore.
Tụi con cũng sơn hình chủ tịch Mao lên tường nữa. An we've painted Chairman Mao's portrait.
Phượng Hà cũng có phụ tụi con 1 tay. Fengxia help us.
Ba mẹ đến đúng lúc. Tụi con cũng mới xong. You're just in time. We've just finished.
- Khoan đã! Don't rush off! - Để bác làm đồ ăn đã. I'll make you something to eat.
Thôi tụi con phải đi đây. We must be going.
Ở lại đi, vào nhà đi các con. Do stay! Come on inside.
Nhị Hỷ sơn mấy hình này đó. Erxi painted this.
"Giai cấp công nhân dẫn đường dắt lối." "The working class leads us all."
Nhị Hỷ cũng khéo tay lắm Erxi is good with his hands.
Nó sơn mấy bức chân dung của Mao chủ tịch khắp xí nghiệp luôn He painted all the Chairman Maos in our factory!
Để bác lấy nước cho mấy con rửa tay nha. I'll get some water so you can wash up.
Dạ thôi, tụi con về xí nghiệp tắm luôn. Thanks, we'll go to factory bathhouse.
Thật làm phiền mấy con quá. You've gone to so much trouble.
Bữa nào rảnh ghé chơi nha con Please come again.
2 bác thấy chuyện của Phượng Hà và con như thế nào? What do you think about Fengxia and me?
2 bác rất mừng cho 2 con. We're happy if you are.
2 bác tán thành. We approve.
Vậy để chúng con hẹn ngày nha? Shall we set a date?
Tùy các con quyết định thôi. Anytime. You decide.
Phượng Hà cực cả đời rồi. Fengxia's had a hard life.
Nếu con thấy không phiền.. If you don't mind...
thì 2 bác làm lễ cưới chính thức cho tụi con nha. let's make the wedding a real occasion.
Để làm nó vui lòng. To make her happy.
Hôm nay 2 đồng chí, Vạn Nhị Hỷ với Từ Phượng Hà... Today comrades, Wan Erxi and Xu Fengxia...
đã kết duyên vợ chồng. begin their wedded life.
Nhân dịp này chúng ta cũng tỏ lòng biết ơn Mao chủ tịch. In good times, we think of Chairman Mao.
Chúng ta cùng nhau hát một bài ca! Let's sing a song!
Không gì có thể so sánh với lòng nhân từ của Đảng Nothing compares to the Party's benevolence
Mao Chủ tịch thân yêu hơn cha và mẹ Chairman Mao is dearer than father and mother
Không có gì tốt bằng chủ nghĩa xã hội There's nothing as good as socialism
Không có đại dương nào sâu như cảm giác giai cấp No ocean as deep as class feeling
Tư tưởng Mao là kho báu của cuộc cách mạng </ Maoist Thought is revolution's treasure trove
Bất cứ ai phản đối, chúng tôi coi như là kẻ thù Whoever opposes it, we take as our enemy
Thôi mà, đừng khóc vào ngày hôm nay chứ em. Come on, you can't cry today.
Người ta đang hát chúc mừng Phượng Hà... They're all singing for Fengxia...
mà con bé chẳng thể hát theo! and she can't even join in!
Ít ra thì con bé vẫn nghe được người ta hát chứ. At least it's loud enough for her to hear.
Đến giờ chụp hình rồi! Time for a photo!
Tránh ra! Đứng yên nha! Move aside! Stand still!
2 vợ chồng cầm cuốn sách Đảng lên nha. Hold your little Red Books.
Tránh đường đê! Để cho thuyền qua nè! Clear a path! Ship sailing through!
Cả gia đình đứng vào đây đi. Let's get the whole family.
Con thuyền cách mạng! Vượt qua mọi giông tố cùng Mao chủ tịch! The ship of revolution! Advance through the storm with Chairman Mao!
Đến giờ cúi lạy tạ ơn. Time to wrap up.
Trước tiên bày tỏ lòng tôn kính Mao chủ tịch. First, pay respects to Chairman Mao.
Mao chủ tịch... Chairman Mao...
Đồng chí Phượng Hà giờ là của tôi. Comrade Fengxia's mine now.
Đến đây. Come over here.
Bây giờ, cúi đầu! Now, bow!
Cha, mẹ... Dad, Mom...
Con mang Phượng Hà về nhà con. I'm taking Fengxia.
Con sẽ chăm sóc cô ấy thật tốt. I'll look after her.
Thôi đừng buồn mà em. Go on, don't be sad.
Em sẽ có dịp về thăm cha mẹ mà! You'll be back!
Xuân Sinh. Chunsheng.
Chúc mừng đám cưới của Phượng Hà. Congratulations on Fengxia's wedding.
- Anh đến đây lúc nào vậy? When did you get here? - Hồi nãy rồi. A while ago.
Nhưng đông quá nên em ngại vào. But there were so many people, I didn't come in.
Vào trong lẹ lên. Come on inside.
Gia Trân, pha trà nha. Jiazhen, make some tea.
Trà xong chưa? Isn't the tea ready yet?
Xuân Sinh đợi nãy giờ rồi đó. Chunsheng's been here for ages.
Nước chưa sôi. Water's not boiled.
ngồi với tụi anh 1 lát đi. Sit with us for a bit.
Đừng cư xử như vậy mà. Don't be like that.
Đến ngay, đợi nước sôi cái đã. Come as soon as the water's ready.
Ủa nước sôi nè. But here's boiled water.
Xuân Sinh đến chúc phúc cho Phượng Hà. Chunsheng came to wish Fengxia well.
Em không thể tránh mặt anh ta hoài được. You can't go on avoiding him.
Chúng ta không bỏ qua quá khứ được à? Can't we put this behind us?
Ước gì giờ này Hữu Khánh có mặt ở đây. If only Youqing had been here today.
Em đi đây. I'll be going.
Ở lại chút đã, trà nước xong rồi. Don't go. The tea's ready.
Thôi không sao đâu. Never mind.
Gia Trân, em biết chị không muốn gặp mặt em. Jiazhen, I know you don't want to see me.
Em chỉ xin để lại món quá rồi sẽ đi thôi. I'll leave my gift here and be gone.
Trả lại cho hắn đi. Give it back to him.
Em không cần quá cáp của hắn. I don't want his gifts.
Nhưng đó là Mao chủ tịch mà. But it's Chairman Mao.
Cha! Mẹ! Dad! Mom!
Đi vô nhanh lên! Come on in!
Phượng Hà, con về rồi à! Fengxia, you're back!
Con lạnh không? You cold?
Con khỏe, thất đó. I'm fine, really.
Mẹ khỏe không? How are you feeling, Mom?
Cũng đở rồi. On the mend.
Có tụi con đến thăm là mẹ khỏe ra ngay. Better when you come over.
Tụi con ăn gì chưa? Have you eaten?
Để mẹ đi làm đồ ăn I'll make something.
Ăn trưa đơn giản thôi Launch is all taken care of.
Cha khiêng phụ con cái bàn. Help me with the table.
Con mang theo chai rượu nữa hả. You brought a bottle.
Cha mẹ ơi. Tụi con sắp có em bé rồi Dad, Mom, we're having a baby.
Hèn gì mà hôm nay có trai rượu! No wonder there's a bottle!
Thiệt hả con? Really?
Tụi con mới từ bệnh viện về. Bác sĩ nói khoảng tháng 9 sẽ sinh. I just came from the hospital. The doctor says it's due in autumn.
Phượng Hà sắp làm mẹ rồi. Fengxia's going to be a mother.
Phượng Hà, con sắp làm mẹ rồi đó. Fengxia, you're going to be a mother.
Cụng ly! Cheers!
Nhị Hỷ, hôm nay con vào bệnh viện... Erxi, when you went to the hospital today...
bác sĩ nói gì về sức khỏe Phượng Hà? what did they say about Fengxia's health?
Bác sĩ nói vợ con hoàn toàn khỏe mạnh. That she's in terrific shape.
Dù sao con cũng nên cẩn thận. Still, you can't be too careful.
Chẳng có ai xung quanh đâu. Your folks aren't around.
Sinh xong thì qua ở với cha mẹ khoảng thời gian nha. After the birth, you'll stay with us for a while.
Ráng giành nhiều thời gian bên vợ con. Spend as much time as you can with her.
Khi mẹ có mang Phượng Hà... When I was pregnant with Fengxia...
cha con chẳng khi nào ở nhà. her dad was never around.
Cha đả bận bịu dữ lắm à? He was very busy?
Ừ bận lắm! Very!
Thôi đừng nhắc lại chuyện cũ nữa. Don't bring up the past.
Lúc đó cha như 1 kẻ vô vọng. I was a real no-hopper.
Nhưng bây giờ mọi thứ đã tốt hơn trước nhiều. But things are better now.
con của con cũng sẽ có cuộc sống tốt đẹp hơn. And will be better for your child.
Nhị Hỷ, cạn ly cái con. Erxi, drink up.
Con ăn đi. Help yourself.
Con có khung hình nè cha mẹ. I had the photo framed.
Lâu rồi chúng ta không có chụp hình. We haven't taken a photo in years.
Đẹp quá. This is great.
Sinh con xong... After the child is born...
thì năm nào cũng nhớ chụp hình thằng bé nha. have a photo taken every year.
Nhà mình chẳng có tấm hình nào của Phượng Hà hết. We've no photos of Fengxia as a child.
Được rồi. Okay.
Phượng Hà, sinh con xong... Fengxia, after the child is born...
thì năm nào cũng nhớ chụp hình con của con nha. have a photo taken every year.
À Cha, hôm qua con có gặp Xuân Sinh. Dad, I saw Chunsheng yesterday.
Hắn bị bắt vì nghi là giai cấp tư sản. He's been arrested as a capitalist.
Người ta có xử tội hắn trước bàn dân. They held a public trial against him.
Chúng ta không nên qua lại với hắn. We have to draw a line between us and him.
Dĩ nhiên rồi. Of course.
Không qua lại với hắn. There's always been a line.
Đã mầy năm nay, ba mẹ không quan hệ với hắn nữa. Haven't had much to do with him for years.
Phú Quý! Fugui!
Ai đó? Who's there?
Xuân Sinh. Chunsheng.
Ai? Who?
Xuân Sinh. Chunsheng.
Anh đến đây làm gì? What do you want?
Xin anh ra đây 1 chút. Come out for a second.
Thì anh nói đi, anh cần gì. Just say what you want.
Chỉ 1 chút thôi anh. It'll just take a minute.
Gì vậy? Well?
Phú Quý... Fugui...
Em lúc nào cũng thấy ân hận chuyện của Hữu Khánh. I've always felt terrible about Youqing.
Em đã tìm mọi cách biếu cho anh chút tiền mà anh không thèm nhận. I've often tried to give you money. You'd never accept it.
Tiền trong tài khoản này đó, anh cầm đi. It's all in this account. Take it.
Anh đến đây chỉ vì chuyện này à? You came for this?
Anh cầm lấy đi... Take this...
để em con tim được chút dể thở. and my heart will be at ease.
Coi như món nợ em sẽ trả xong. All my debts will have been paid.
Ý anh là sao? What do you mean?
Hôm qua vợ em đã tự tử. Yesterday, my wife killed herself.
Tự tử hả? Killed herself?
Tại sao? Why?
Em không biết nữa. I don't know.
Anh có thấy xác cô ấy không? Have you seen her body?
Không có. No.
Em vừa nhận tin chính thức. I just got an official notice.
Anh đừng có quá bi quan. You mustn't lose hope.
Đừng có làm chuyện gì dại dột đó. Don't go getting any stupid ideas.
Cho dù chuyện gì thì cũng ráng chịu đựng! You mus bear it, no matter what!
Anh không thể tự mình tiếp tục được. You can't take that road yourself.
Em chẳng tha thiết sống nữa! I don't want to live anymore!
Không, hãy ráng mà sống! You just have to!
Tụi mình đã qua bao nhiêu phen thập tử nhất sinh rồi. We've been through the valley of death.
Lúc đó còn sống được là không dàng gì. Coming out alive wasn't easy.
Anh không thấy sao? Can't you see?
Cứ xem là anh chị nhận tiền của anh đi. Let's say we accept this money.
Hãy giữ nó giùm anh chị, đời còn dài mà Keep it for us. There's plenty of time.
Anh biết là chẳng dễ dàng gì... I know how difficult it must be...
nhưng em phải vượt qua khoảng thời gian khốn khó này... but you've got to pull through...
Em hãy ráng sống nha! you've got to bear it!
Chắc em không làm được đâu. I don't think I can.
Xuân Sinh, ở ngoài lạnh lắm. Chunsheng, it's cold.
Vô đây đi. Come inside.
Ừ vào đi. Yes, come in.
Dạ thôi, em phải đi đây. No, thank you, I've got to go.
Em lẻn ra đây 1 chút thôi... I snuck out just now...
giờ em phải đi. and better get back.
Xuân Sinh, hãy nhớ là... Chunsheng, remember...
anh vẫn còn nợ anh chị 1 mạng đó! you still owe us a life!
Hãy coi trọng mạng sống của mình! You've got to value yours!
Anh Ngưu, chị có nhà không? Mr. Niu, is your wife at home?
Có Yes.
Trứng gì đây? What are these eggs for?
Phượng Hà sắp sinh con, trứng này để cảm ơn người mai mối. Fengxia's about to have a baby. It's to thank the matchmaker!
Phượng Hà sắp sinh con rồi à? Fengxia's about to give birth?
Thời gian trôi nhanh quá! Time does fly!
Nhị Hỷ từ bệnh viện báo về. Erxi sent word from the hospital.
Cô ấy đang chuyển dạ. Chúng tôi đang trên đường đến đó. She's in labor. We're on our way there.
1 thành viên giai cấp công nhân mới sắp chào đời! Another working class member on the way!
Tụi tôi phải đi đây. So we've got to get going.
Tụi tôi sẽ mang em bé đến cho anh chị xem. We'll bring the baby to see you.
- Anh chị không ở lại à?. - But you won't stay? - Dạ thôi, cảm ơn anh chị. - No, thanks.
Thôi đừng bận tâm, anh chị cứ đi đi. Never mind. Let's go. Don't worry.
Sao chị nhà khóc vậy? Why's she crying?
Chuyện gì vậy? What's happened?
Tôi không còn là trưởng làng nữa. I'm no longer head of the township.
Người ta kết tội tôi là tư sản. They say I'm a capitalist.
Tôi phải thú tội. I have to confess my crimes.
Anh! Tội gì? You! Crimes?
Anh mà là tư sản à? You, a capitalist?
Ai cũng biết anh không phải mà Everyone knows you.
Tôi luôn tin tưởng vào Đảng. I have faith in the Party.
Tôi luôn theo đường lối của Mao chủ tịch. I've always followed Chairman Mao's path.
Khi nào thì người ta cho anh quay lại? When will they let you return?
Thôi đừng nói chuyện này nữa. Let's not talk about it.
Anh chị đi thăm Phượng Hà đi. You go to Fengxia.
Cứ đi đi, tôi không sao đâu Go now, I'll be okay.
Anh Ngưu, đừng dính vào chuyện đó. Bảo trọng nha! Niu, don't let it get to you. Take care!
Tụi tôi sẽ đến thăm anh khi con bé rời viện. We'll visit you after she's out of the hospital.
Cho tôi gởi lời chúc đến con bé. Một người kế thừa cách mạng sắp ra đời. Send her my very best. She's producing a little revolutionary successor.
Mọi việc không có gì hết. Everything's fine and normal.
Bác sĩ nói cô ấy không sao đâu. They say she's great. No problems.
Chừng nào thì sinh? When is it due?
Mới chuyển dạ thôi, chưa sinh. From the contractions, not right now.
Phượng Hà, đừng lo quá. Fengxia, don't be nervous.
Sẽ chẳng có đau gì đâu. Won't hurt a bit.
Nhớ hít thật sâu rồi đẩy mạnh ra nha. Remember to breathe and push.
Lúc đẩy ra thì cắn vào cái khăn nha. When you're pushing, bite on a towel.
Cái khăn đâu rồi? Where's the towel?
Nè, cắn vô đây nè. Nó bảo vệ răng con. Here, bite on this. It'll save you teeth.
Bác sĩ bảo gì thì con cứ làm theo nha. Do whatever the doctor tells you.
Con cứ đẩy mạnh ra thì sẽ xong lẹ thôi. It'll be quick if you push.
Nhớ làm theo mẹ dặn nha. Do as Mommy says and push.
Mọi chuyện sẽ ổn thôi. Everything will be fine.
Bây giờ mà đẩy cái gì? Chưa đến lúc đâu! What's this about pushing? Too early for pushing!
Mấy người la ó gì? Mời ra ngoài! And what's this shouting? Out!
Ra đợi ở hành lang kìa. Go wait in the corridor.
Được rồi, chúng tôi ra liền. Okay, we're going.
- Xin lỗi đã làm phiền. - Sorry for the trouble. - Đó là việc của chúng tôi. -It's our job.
Ngồi xuống đi. Sit down.
Mấy cô đó còn trẻ quá. They're all so young.
Có phải y tá không vậy? Are they nurses?
Ai khám cho Phượng Hà vậy? Who examined Fengxia?
Thì mấy người đó. They did.
Con không thấy bác sĩ nào hết hả? You haven't seen any doctors?
Dạ không. No.
Đi hỏi xem bác sĩ đâu hết rồi. Go ask where the doctors are.
Chúng ta phải tìm bác sĩ giỏi. We must find a good doctor.
Họ bị bắt hết rồi. They've been locked away.
Quân cộng sản đang kiểm soát! The Red Guards are in control!
Không có bác sĩ à? No doctors?
Này đồng chí, có bác sĩ nào không? Comrade, are there any doctors?
Có, chúng tôi nè! Yes, us!
Không, ý tôi là những người lớn tuổi đó. I mean, older ones.
Mấy người đó là thành phần phản động, chúng tôi đuổi hết rồi. They're all reactionaries. We've overthrown them.
Bình tĩnh, vợ con không sao đâu. Relax. Your wife's fine. We can handle this.
Nhị Hỷ, em lo quá. Erxi, I'm worried.
Phượng Hà không nói được. Fengxia's a mute.
Mấy đứa này có làm được không? Can these young people cope?
Chúng ta cần bác sĩ có kinh nghiệm. We need an experienced doctor.
Ông ấy chỉ đứng kế bên thôi cũng an tâm rồi. Even if he only stands by, we would relax.
Để con ra ngoài đem 1 ông vào. Have to get one out.
Để con nghĩ cách. Let me think.
- Ông ấy làm gì ở đây? Không cho kẻ phản động vào đây! - What is he doing here? No reactionaries allowed!
Vương Bin! Đứng dậy! Wang Bin! Stand up!
Ông này đã nhục mạ... This is the same Wang Bin who once insulted...
tôi với vợ tôi. ổng nói vợ tôi không thể sinh con. me and my wife, saying she wasn't fit to reproduce.
Ông gớm ghiếc quá? How vile can you get?
Tụi tôi kéo ổng vào đây... We dragged him here today...
để giáo dục lại, chửi mắng ổng... to educated him, to criticize him...
với lại cho ổng thấy vợ tôi sinh con. and to let him witness her giving birth.
Để ổng thấy có thêm 1 đứa theo cánh mạng nữa. To show him the heirs of this new, Red world.
Giai cấp công nhân thực sự là một cái gì đó! The working class is really something!
Vương Bin, đừng gây chuyện. Wang Bin, don't make any trouble.
Đừng đi. Don't move.
Tôi không dám. I wouldn't dare.
Đó là giáo sư Vương... That's professor Wang...
trưởng khoa sản. head of obstetrics.
Bác sĩ Vương, đừng có sợ. Dr. Wang, don't be afraid.
Hồi nãy tôi chỉ đóng kịch thôi. I was putting on a show.
Tụi tôi không có tố cáo gì ông hết. We're not accusing you.
Vợ tôi sắp sinh em bé. My wife's having a baby.
tôi muốn ông đến đây cho yên tâm thôi. I wanted you here for her sake.
Thôi, cứ để tôi đeo nó. No, it's better if I wear it.
cứ để tôi đeo nó! Let me wear it!
Lai đó hỏi xem. Go ask.
Để anh xem ông ấy sao rồi. I'm just going to see him.
ổng không sao. He's all right.
chỉ đói thôi. Just hungry.
3 ngày rồi không có gì trong bụng! Hasn't been fed for three days!
Để anh đi mua mấy cái bánh bao. I'll go buy some buns.
Nhị Hỷ đâu rồi? Where's Erxi?
họ đi kiếm gì ăn rồi. They've gone to eat.
Phượng Hà sao rồi? How's Fengxia?
Họ nói cô ấy không sao. They say she's fine.
Ăn không? Want one?
Đưa cho bác sĩ Vương đi. Give them to Dr. Wang.
Bác sĩ ăn mấy cái bánh bao này đi. Dr. Wang, have some buns.
Cứ từ từ đã. Ở đây còn nhiều lắm. Take your time. There's plenty.
Liệu con của Phượng Hà có bị câm không? Fengxia's child won't be mute, will he?
Tất nhiên là không rồi, con bé đâu có câm bẩm sinh. Of course not. She wasn't born that way.
Vậy em bé sẽ có tật ở chân không? Will the baby be crippled?
Nhị Hỷ bị thương khi đang làm việc mà, đâu phải bẩm sinh đâu Erxi's is a work-related injury. It's not hereditary.
Mà bà đừng có nói chuyện xui xẻo như vậy. Anyway, it's bad luck to talk like that.
Sao giờ không... Why not use this time...
lo nghĩ tên cho cháu đi nè? to think of a name for the kid?
Vậy ông thích tên gì? What name do you like?
"Không cờ bạc." "Don't Gamble."
- Đừng có khùng quá ông. - Don't be stupid. - Tôi chỉ giỡn thôi mà. - It was a joke.
Bà thích tên gì? What name do you like?
"Bánh bao nhỏ." "Little Bun."
Bà nói gì lung tung! You just say anything.
Đó không phải là tên! That's not a name!
Mà là 1 phong tục. But it's a tradition.
Chó, mèo với bánh bao nhỏ.. Cat, Dog or Little Bun...
đâu phải tên trong khai sinh đâu. are not recorded in the Register of Names.
Thần thánh biết là ... He'd know for sure.
mấy đứa con nít tên đó đâu có sinh ra... He doesn't know those kids exist...
nên tụi nhóc không bị chết. so they don't die.
Thì người xưa nói vậy thôi mà. That's what the old folks say.
Vậy thì "Bánh bao nhỏ." Okay, then Little Bun it is.
Từ bây giờ thì vậy đi. For now, anyway.
Còn sau đó thì để cha của nó đặt tên. Later, his dad can give him a proper name.
Người nhà của Từ Phượng Hà đâu? Where's the family of Xu Fengxia?
Là con trai, nặng hơn 3 ký rưỡi. It's a boy, 7.9 pounds.
-Xong rồi à? - Already? -Sao 2 bác có nghe gì đâu. -We didn't hear a sound.
Tụi con nói là cô ấy khỏe mà! We said it would be fine!
Con gái tôi sao rồi đồng chí? Comrade, how's my daughter?
Mẹ tròn con vuông rồi. Fine. Mother and son are fine.
Thằng bé lành lặn chứ? Is he normal?
Hoàn toàn lành lặn. Absolutely.
Cho 2 bác vào thăm nha? Can we see them?
Chưa được, lỡ nhiễm trùng thì sao No, there's danger of infection.
Vậy cho 2 bác nhìn trộm 1 chút thôi nha? Let us have a quick peek, please?
Đi mà, đồng chí, nhìn chút thôi? Please, comrade, just one peek?
Cha mẹ, vợ con sinh chưa? Dad! Mom! Has she given birth?
Con trai đó nha. It's a boy.
Mẹ con đều khỏe, thằng nhỏ nặng hơn 3 ký rưỡi lận They are fine. He's 7.9 pounds.
Cha mẹ có nghe nó khóc không? Do you hear him?
2 mẹ con trong đó à? Are they in there?
-Vô nhìn chút xíu thử xem. -Have a look. -Chưa đâu!. -Not yet!
Đi mà, tôi là cha đứa bé! Please, I'm the father!
Mặc kệ. Chúng tôi chưa xong mà. It doesn't matter. We're not done yet.
Đợi bên ngoài, chừng nào xong thì các người vô xem chừng nào cũng được. Wait outside. When we're finished, you can see her as much as you want.
Chút nữa chúng ta sẽ thấy mặt thằng nhỏ thôi. We'll see them soon.
Con trai hả? Is it a boy?
Ừ nặng hơn 3 ký rưỡi! Yes, 7.9 pounds!
-Thằng nhóc khỏe mạnh không? -How is he? -Mẹ con đều khỏe! -They're both fine!
Nhị Hỷ, anh may lắm đó nha! Erxi, you're a lucky man!
Con trai của mình nặng chưa tới 3 ký. My son was only 5.5 pounds.
3 ký rưỡi, đã thiệt. 7.9 pounds is excellent.
Nếu anh lấy xe ở xí nghiệp... If you get a car from the factory...
thì tụi mình sẽ chở Phượng Hà về nhà. we can drive Fengxia home.
Ý hay đó. Good idea.
Nhị Hỷ, xem 2 mẹ con kìa... Erxi, seeing as they both fine...
Bác sĩ Vương đâu rồi? why don't you see Dr. Wang back.
Ông ấy bị sao vậy? What's with him?
Ông ấy ăn nhanh quá. He ate too quickly.
ổng ăn 7 cái bánh bao hả? Did he eat all seven buns?
Ừ, ăn lấy ăn để luôn. Yes, just gobbled them up.
Cho ổng miếng nước đi. Quick, get some water.
2 anh đi lấy xe đi. You two get the car, we'll be fine.
Uống miếng nước đi. Have some water.
Cẩn thận, nước nóng đó. Careful, it's hot.
Uống nước sẽ đỡ. Some water should help.
Sao ông ấy bị vậy? Why'd he do that?
Ông ấy bị mắc nghẹn, ăn ngấu nghiến mấy cái bánh bao. He's been locked up without food. He scoffed those buns.
Uống từ từ thôi. Drink it slowly.
Giúp chúng tôi với! Help us!
Cô ấy bị xuất huyết, chúng tôi không biết làm gì hết. She's bleeding! We don't know what to do.
Nhanh lên! Quick!
Đừng có hoảng, nghỉ cách gì đi chứ. Don't panic. Think of something.
Chúng tôi chỉ là sinh viên thực tập thôi, có biết làm gì đâu. We're just students. We don't know what to do.
Bác sĩ Vương biết gì không? Wouldn't Dr. Wang know?
Biết, ổng là giáo sư mà. Yes, he's a professor.
Ổng rành lắm. He'd know for sure.
rất rành. He'll know.
Đem bác sĩ Vương vào đây. Get Dr. Wang over here.
Ông ấy bị làm sao vậy? What's wrong with him? What happened?
ổng ăn nhiều quá. He's eaten too much.
Là sao? What do you mean?
ổng ăn 7 cái bánh bao. He gobbled up seven buns.
Ổng đói lắm. He was starving.
Nhưng uống nước xong thì ông có bị gì đâu. But he was okay after the water.
Uống nước vào mới bị như thế đó. It was the water that did it.
thôi, mang ổng vào đi! Never mind. Drag him over!
Lẹ lên, cô ấy xuất huyết nhiều lắm! She's bleeding! Quick!
Xin bác sĩ đó! Please, Doctor, please!
ráng đứng dậy đi! You'll pull through!
Không sao đâu. It's all right.
Có mẹ ở đây nè, con đừng sợ. Mommy's here. Don't be afraid.
Bác sĩ Vương! Dr. Wang!
-Đỡ hơn chưa? -Feeling better? -Chưa hẳn. -Not at all.
Oxy Oxygen.
Phượng Hà! Đừng sợ. Con sẽ không sao đâu. Có mẹ đây nè Fengxia! You'll pull through. Mommy's here. Don't be afraid.
Bác sĩ ơi, tụi tôi có 1 đứa con gái thôi. Please, Doctor, she's my only daughter.
Chỉ còn có 1 đứa con sống thôi. The only child I have left.
Phượng Hà! Mẹ nè, đừng sợ. Fengxia! Mommy's here. Don't afraid.
Vài năm sau... Some years later...
Ông ngoại, nó bị cong nữa rồi Grandpa! It's crooked again.
Vậy hả? Is it?
Để ông ngoại sửa lại cho. I'll fix it.
Đưa thuốc cho bà Ngoại đi con. Take the medicine to Granny.
Bà ngoại ơi, thuốc nè. Granny, your medicine.
Con về rồi à? Back already?
Bánh bao của bà có ngoan không nè? Has Little Bun been a good boy?
Con đưa cho người ta 10 bình nước rồi đó. I delivered 10 thermoses of water.
Cháu tôi ngoan quá. Such a good little boy.
10 bình nước lận. Ten whole thermoses.
Ngoại uống thuốc chưa? Have you had your medicine?
Để tôi nấu cơm cho. I'll make lunch.
Bánh bao nhỏ nè... Little Bun...
giúp bà một tay. give me a hand.
COn nhóm lửa nha? I light the fire?
Ừ để bà nấu chút hủ tiếu. Yes, and I'll make some noodles.
Tôi muốn thăm mộ Phượng Hà nữa... I want to visit Fengxia's grave again...
chụp cho Bánh Bao 1 vài tấm... and take Little Bun's photos...
cho con gái mình ngắm. to show her.
Cháu mình thêm 1 tuổi nữa rồi. He's another year older.
Để tôi báo Nhị Hỷ biết. Fine, I'll let Erxi know.
Bánh Bao Nhỏ, cầm mấy con gà con này nè. Little Bun! Hold onto those chicks.
Đáng lẽ chúng ta phải mang nó về nhà. We should've bought them on the way home.
Giờ phải đem theo nữa! Now we've got to carry them!
Cẩn thận nha con, coi chừng rớt đó! Careful! Don't drop them!
Con có vui không? Are you happy?
Ông ngoại ơi, gà con này sống ở đâu? Grandpa, where will the chicks live?
Chúng sống ở đâu hả? Where will they live?
Để về nhà ông tìm nhà cho chúng. I'll find a home for them when we get back.
Hữu Khánh ăn bánh bao đi con. Youqing eats dumplings.
Phượng Hà xem ảnh nè. Fengxia looks at photos.
Bánh Bao Nhỏ, con có biết Hữu Khánh là ai không? Little Bun, do you know who Youqing is?
Là cậu Uncle.
-Còn Phượng Hà? - And Fengxia? -Là mẹ. - Mommy.
Giỏi lắm! What a clever boy!
Ngoại, Sao lại để mấy bức ảnh cho Phượng Hà? Granny, why all the photos for Fengxia?
Trước khi con ra đời.. Before you were born...
Bà ngoại nói với mẹ con Granny said to mommy that...
năm nào cũng chụp hình. she should take a photo every year.
Nếu ông không đưa bác sĩ Vương mấy cái bánh bao... If I hadn't given Dr. Wang those buns...
thì mẹ cháu đâu phải chết. everything would've been fine.
Ông có thể cứu Phượng Hà. He could have saved our Fengxia.
Ông ấy là giáo sư mà. He's a professor, after all.
Anh ấy luôn tiếp tục như thế này. He always carries on like this.
Được rồi. It's okay.
Chúng ta không nên cho ông ấy uống nước We shouldn't have given him water.
Người ta nói khi uống nước vào... People say, once you drink water...
thì 1 cái bánh bao sẽ nở thành 7. one bun in the stomach turns to seven.
Bác sĩ Vương ăn 7 cái. Dr. Wang ate seven buns.
7 lần 7 là 49. Seven times seven is 49.
Quá nhiều. It's much too much.
Nhị Hỷ, có phải là ông Vương... Erxi, is it true that Dr. Wang...
không ăn bánh bao, chỉ ăn cơm thôi hả? won't eat buns, only rice now?
Không chỉ ăn bánh bao.. Not just buns...
mà bất cứ gì từ lúa mì. anything made from wheat.
Gạo mắc hơn lúa mì. Rice costs more than wheat.
Ông ấy phải trả tiền gạo nhiều . What a food bill he must have.
-Để tôi làm bữa trưa. I'll make dinner. -Để tôi giúp cho. I'll help.
Thôi ba mẹ mệt rồi, để con làm cho. No, you're tired. You two have a rest. I'll do it.
Bánh Bao. Ngoan đi con. Little Bun, behave yourself.
Ông ngoại ơi, cháu bỏ mấy con gà con này ở đâu? Grandpa, where'll we put the chicks?
Để ông xem Let's see.
Bỏ vào đây nha? How about in here?
Cái hộp này lớn hơn phải không? This box is bigger, isn't it?
Có chỗ cho chúng đi qua đi lại They'll have more room to run around.
Rồi chúng sẽ ăn nhiều. Then they'll eat more.
rồi chúng sẽ lớn lên. And soon they'll grow up.
Chừng nào chúng mới lớn lên vậy Ngoại? When will they grow up?
Cũng nhanh thôi con à. Very soon.
rồi sau đó? And then?
Rồi... And then...
gà sẽ thành ngỗng... the chickens will turn into geese...
rồi ngỗng sẽ thành cừu... and the geese will turn into sheep...
rồi cừu sẽ thành bò... and the sheep will turn into oxen.
Rồi sao nữa a? And after the oxen?
Thành bò rồi... After oxen...
Bánh Bao Nhỏ cũng sẽ lớn lên. After oxen, Little Bun will grow up.
Con muốn cưỡi lưng bò! I want to ride on an ox's back!
Banh Bao sẽ cưỡi lưng bò. You will ride on an ox's back.
Cháu sẽ không cưỡi bò đâu... Little Bun won't ride on an ox...
mà sẽ lái máy bay với tàu hỏa... he'll ride trains and plains...
và cuộc đời sẽ càng ngày càng tươi đẹp. and life will get better and better.